Wereldzaken, oorlogen, politiek, waarvan je denkt...

[Bert ///M3]

Lol nee want Israel heeft ook net gezegd dat de VS de pot op kunnen met hun vredesvoorstel. Die vredesraad krijgt het nog druk....

[JP]

Trump laat zich nog altijd voor het Israel-karretje spannen. Die willen uit eigenbelang gewoon een totale vernietiging van Iran.

[Bram]

Goed bezig die Trump. Ik kijk vol verwachting uit naar de midterms in november!

[Elise]

Schuldenberg jaagt rente op, burger dreigt voor rekening op te draaien: ’Toekomst van de euro staat op het spel’

Schulden stapelen zich op, beleggers worden zenuwachtig en de gepolariseerde politiek durft of wil niet ingrijpen. ’Onwil en onvermogen’ domineren in de VS, Japan en Europa. Experts vrezen dat de burger gaat betalen voor de financiële problemen via hogere inflatie. „De risico’s in Europa zijn het grootst; hier staat de toekomst van de euro op het spel.”

„Tien, twintig jaar geleden zaten er nog budgettaire haviken in het Congres. Maar die zijn er niet meer”, zegt senior strateeg Verenigde Staten Philip Marey van de Rabobank. „Het begrotingstekort in de VS loopt op, de staatsschuld is hoog en er is bij Republikeinen én Democraten geen draagvlak meer om daar iets aan te doen.”

De Amerikaanse staatsschuld kwam deze maand voor het eerst in de geschiedenis boven de 40.000 miljard dollar uit, ruim boven de 120 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Het tekort op de begroting staat op circa 6 procent van het bbp.

Dat laat beleggers niet koud. Ze vragen een steeds hogere rentevergoeding op staatsleningen. Een vicieuze cirkel dreigt, want hogere rentelasten drukken zwaar op de begroting, waardoor tekort en schuld nog verder oplopen. Onlangs vroegen beleggers 5,22 procent rente op de nieuwe 30-jaarslening die minister Scott Bessent van Financiën uitgaf, het hoogste renteniveau sinds 2001.

„Als klap op de vuurpijl kwam minister Bessent met zijn actie om juist schuld terug te kopen”, zegt Marey. „Op die manier wil hij de rente omlaag duwen. Maar voor de markt is dit een bevestiging dat er een probleem is. Dit is een game of chicken tussen Bessent en de financiële markten.” Het bezorgt centrale bankiers kopzorgen. In het Amerikaanse Jackson Hole besprak de top van de monetaire wereld vrijdag de actuele situatie.

In Amerika is het een optelsom van factoren die zorgt voor bibberende beleggers. „Er is veel inflatieonzekerheid. Dan is het logisch dat beleggers een hogere risicopremie op obligaties verlangen”, legt Marey uit. „Daarnaast zijn er die zorgen over het oplopende begrotingstekort, wetende dat de uitgaven hoog zijn en blijven, onder meer door de oorlog in het Midden-Oosten.”

Tot slot is de concurrentie op de obligatiemarkt moordend door de AI-hype: „Grote techbedrijven hebben ook veel kapitaal nodig en strijden mee om de gunst van de beleggers.”

De onrust blijft niet beperkt tot Amerika, stelt Lex Hoogduin, emeritus hoogleraar economie en oud-directeur van De Nederlandsche Bank. „De rentes stijgen in Amerika, Europa en Japan. Overal is de staatsschuld hoog en je ziet die in een steil pad alleen maar verder omhooggaan. Daar komt in veel landen nog de onwil en het onvermogen bij om er iets aan te doen.”

Hoge rentes vertalen op de kapitaalmarkt zich ook door naar ondernemers en consumenten. Zo worden bedrijfskredieten duurder, is het kostbaarder voor bedrijven om geld te lenen op de kapitaalmarkt en stijgen de hypotheekrentes. Ook het Nederlandse kabinet betaalt de prijs voor gestegen rentes: in vijf jaar tijd verdubbelen de rentelasten op de rijksbegroting.

Ook Benink ziet dat onvermogen, waar Hoogduin op wijst. „De situatie in Frankrijk is heel kwetsbaar. En de Franse politieke elite weet dit. Maar die is niet in staat de kiezers te overtuigen van de noodzaak van bezuinigingen en hervormingen van het pensioensysteem. Precies hetzelfde dreigt nu in Duitsland.”
Politieke polarisatie in landen

De politieke polarisatie maakt het in beide landen steeds moeilijker om financieel in te grijpen, betoogt Benink. Frankrijk maakt zich op voor presidentsverkiezingen in het voorjaar van 2027. Uit recente peilingen blijkt dat er een gerede kans is dat de radicaal-rechtse Marine Le Pen het in een tweede ronde zal opnemen tegen de radicaal-linkse presidentskandidaat Jean-Luc Mélenchon. Beiden zijn uiterst eurokritisch en zijn niet van zins te bezuinigen en te hervormen.

Ondertussen lijkt in Duitsland de opmars van de anti-europartij Alternative für Deutschland (AfD) niet te stuiten. AfD kan in september in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt een grote meerderheid halen en in verschillende landelijke peilingen gaat de partij ook aan kop met 27 tot 29 procent, ruim voor CDU/CSU.

„Frans uiterst links wil dat de Europese Centrale Bank schulden wegstreept. Duits uiterst rechts wil juist uit de euro stappen, omdat het ECB-beleid de munt zou hebben verzwakt”, schrijft de Duitse econoom en commentator Wolfgang Münchau.

„Het laat zich raden hoe die twee politieke verhalen elkaar versterken. Het staat niet op het punt te gebeuren, maar veelzeggend is dat de toekomst van de euro weer onderwerp van debat is.”

Hoogduin ziet het in Amerika niet snel volledig fout gaan: „Het financiële systeem in de wereld draait nog op de dollar. En er is geen kandidaat voorhanden die deze rol kan overnemen. Het verlies van vertrouwen in de reservepositie van de dollar is het allerlaatste dat valt.”

Toch zijn Hoogduin en Benink het erover eens dat de grote risico’s in Europa zitten. „Het grote gezelschapsspel over de toekomst van de euro is weer gaande”, zegt Benink. Hoogduin voorziet: „Als de nood aan de man komt, zal de ECB full swing gaan.”

Tijdens de eurocrisis beloofde toenmalig ECB-president Mario Draghi dat hij alles zou doen om de euro te redden: ’whatever it takes’. Daar kwam een noodinstrument uit waarbij de ECB de schulden van een euroland zou kunnen opkopen als dat land zich houdt aan een programma van bezuinigingen en hervormingen.

Benink vreest dat de ECB slappe knieën zal krijgen als Frankrijk gered moet worden. „Draghi’s opvolger Christine Lagarde kwam in 2022 met een nieuw instrument, TPI, het ’Transmission Protection Instrument’, dat spottend To Protect Italy werd genoemd. Dat is veel intransparanter, een black box.” Hiermee kan de ECB staatsleningen opkopen als de centrale bank vindt dat de rente van een land ongerechtvaardigd hoog is.

„Ik zou willen dat de ECB dat oude instrument gebruikt, omdat je dan harde voorwaarden kunt stellen”, zegt Benink. „Maar je weet nu al: daar heeft Frankrijk geen zin in. Dan moeten ze eerst bij het euronoodfonds aankloppen en dat vinden ze stigmatiserend.”

Ook Hoogduin vreest dat de ECB grootschalig staatsleningen gaat opkopen in een crisissituatie: „Stel dat de rente in eurolanden 4 tot 5 procent is en in Frankrijk loopt die op tot 7 procent. Dan kun je die Franse rente wel terug proberen te brengen tot het gemiddelde, maar dat zal voor de Fransen nog te hoog zijn om de staatsschuld onder controle te krijgen. Ik denk dat de ECB zal proberen de lange rente in alle landen te gaan drukken.”

En dan kom je in een scenario terecht dat ’financiële repressie’ heet, legt Hoogduin uit. „Dan zet je de rente lager dan noodzakelijk is voor prijsstabiliteit. Zo houd je de rentelasten van landen onder controle, maar je krijgt een hogere inflatie. Dat is een gevaarlijk spelletje, want de inflatie is nu al hoger dan we willen.” Bij financiële repressie help je schuldenlanden ten koste van spaarders. Hoogduin: „Het alternatief? Het uit elkaar vallen van de euro en daarmee van de EU.”

Benink verbindt hier een boodschap voor de Nederlandse politiek aan. „Het is noodzakelijk dat er een begrotingsdeal komt tussen coalitie en oppositie. Als er persoonlijke problemen spelen tussen VVD en oppositiepartij Pro, dan moet de premier dat oplossen. Niet alleen omdat de bevolking dat wil, maar ook vanwege de instabiliteit in Europa. Je wil toch niet dat wij weer met een demissionair kabinet zitten als er een crisis uitbreekt in de eurozone?”

De rente op Franse 10-jarige staatsleningen is sinds eind juni gestegen van ongeveer 3,5 procent naar 4,1 procent, een niveau dat voor het laatst bereikt werd in de tijd van de bankencrisis en de eurocrisis. Harald Benink, de Tilburgse hoogleraar Banking and Finance, waarschuwt voor ’een vliegwiel’. „De rentelasten waren in Frankrijk 30 miljard per jaar in 2020. Die zijn verdubbeld naar 60 miljard nu en komen uit op 120 miljard in 2030. Dan drukken de rentelasten alle overheidsuitgaven weg.”

[Enrico]

Goed bezig die Trump. Ik kijk vol verwachting uit naar de midterms in november!

Ik verwacht winst voor de republikeinen! Amerikanen die gezond verstand hebben zijn in de minderheid.

Trump veroordeeld voor verkrachting. Vinden de gelijk dat net nep is en dat hij geen eerlijke kans heeft.

Het is door de rekening/kosten van educatie een van de domste landen aan het worden.

[Robin]

Als Trump straks geen president meer is kunnen we in ieder geval weer rustig slapen en de mensen in Iran, Cuba, Venezuela, Ukraine, Rusland, China, Noord Korea, Syrie, Israel, Libanon én Ceuta óók. Dát zou wat betekenen voor de wereldvrede! Can't wait!

[JP]

Boudewijn de Groot had in 1966 al een liedje over Trump geschreven......

[Robin]

Boudewijn de Groot had in 1966 al een liedje over Trump geschreven......

Jimmy/eenzame fietser?:)

Boudewijn de Groot had ook al 'n liedje over Lisa btw....

[Elise]

Bontenbal pleit voor debat over afschaffen hypotheekrenteaftrek: ’We moeten de discussie durven voeren’

Naast het afschaffen hypotheekrenteaftrek gooit Bontenbal ook een balletje op betreffende de erfbelasting.
Mocht het zo ver komen, wat zouden ze met de 'opbrengsten' gaan doen?

[smiley]

Dat zal vast goed besteed worden.
Ik begreep dat Zelensky gisteren om 3 miljard met de specificatie op een bierviltje had gevraagd, dus dat komt wel goed.

[Robin]

Haha ja! Zelensky, schat van een vent en ook zo eerlijk!:)

CDA was in mijn tijd een centrumrechts verzuild gristelijk gebeuren(KVP en ARP etc) , waar m'n ouders dan nog wel eens op stemden(en sr en z'n vriendin dat dus ook hebben gedaan de laatste keer) , maar door Bontenbal is het verworden tot een PRO Light linksdraaiende partij. Om maar relevant te blijven denk ik....

[Elise]

maar door Bontenbal is het verworden tot een PRO Light linksdraaiende partij. Om maar relevant te blijven denk ik....

Van oudsher een partij waar de boeren op stemden, die kiezers zijn ze wel kwijt met Bontenbal aan het roer

[Elise]

Dat zal vast goed besteed worden.
Ik begreep dat Zelensky gisteren om 3 miljard met de specificatie op een bierviltje had gevraagd, dus dat komt wel goed.

Het was slechts 2 miljard

[smiley]

Ik gooide wat door elkaar ja. We maken al 3 miljard per jaar over, en of daar voor dit jaar nog 2 miljard bij kan.
Dat moet zeker kunnen.