Wordt er nog een beetje aan spermmaxxing gedaan onder de df'ers?Spermakwaliteit: het is een ding bij jonge mannen op TikTok. Onder de noemer ’spermmaxxing’ doen velen van hen er alles aan om de gezondheid van hun zaadcellen te boosten. De een neemt ’s avonds een ijskoud ’ballenbad’, de ander slikt supplementen. Experts over de zin en onzin van de hype.
Jonge mannen maken zich steeds meer zorgen over hun vruchtbaarheid. Terecht, zo blijkt, want het gaat niet goed met de spermakwaliteit. „Er zijn grootschalige studies die aantonen dat spermakwaliteit wereldwijd achteruitgaat in vergelijking met dertig à veertig jaar geleden. Hoe dat komt, is niet helemaal duidelijk”, zegt uroloog George Bou Kheir, verbonden aan Universitair Ziekenhuis Gent.
„De oorzaak heeft vermoedelijk meerdere factoren. Van omgevingsfactoren tot voedings- en milieugerelateerd: meer studies moeten uitwijzen wat de grootste boosdoener is”, voegt uroloog Ruben De Groote, verbonden aan het Onze-Lieve-Vrouwziekenhuis Aalst, toe.
Om zichzelf te beschermen tegen eventuele fertiliteitsproblemen doen veel van die mannen mee aan de ’spermmaxxing’-trend op TikTok. Dat betekent: met allerlei trucjes gezondere zaadcellen proberen te kweken. Zo is het populair om zinksupplementen te nemen, los ondergoed te dragen en een ijskoud ’ballenbad’ te nemen. De telefoon in de broekzak en een laptop op schoot leggen, zijn uit den boze.
Iets extremer zijn de aanbevelingen voor injecties met testosteron. „Er is onvoldoende bewijs dat de supplementen die nu op de markt zijn een betekenisvolle verbetering van de spermakwaliteit geven. Integendeel, bij overmatig gebruik zien we soms het tegenovergestelde effect, waarbij de spermakwaliteit juist achteruitgaat”, aldus Bou Kheir.
„Testosteroninjecties moet je absoluut vermijden”, waarschuwt De Groote. „Die hebben een averechts effect. Het lichaam maakt testosteron aan. Indien er minder wordt geproduceerd, krijgen de hersenen automatisch het signaal om meer te produceren. Maar als je testosteron kunstmatig toevoegt, denkt het brein dat het lichaam te veel van het geslachtshormoon aanmaakt. Daardoor wordt het natuurlijke proces minder gestimuleerd. Gevolgen? De teelballen krimpen en de spermakwaliteit gaat achteruit.”
Van andere huis-, tuin- en keukenmiddeltjes is het effect onvoldoende bewezen. „Er is geen bewijs dat supplementen werken”, aldus Bou Kheir. „We weten wel dat een te hoge temperatuur slecht is voor het sperma. Dat is ook de reden waarom teelballen buiten het lichaam hangen – ze werken met twee graden minder dan de standaard lichaamswarmte van 37 graden Celsius..”
„Dat je warme temperaturen moet vermijden, betekent niet dat je extreme kou moet opzoeken door de teelballen af te koelen met ijs. Mannen die door hun professionele bezigheden een hele dag in warme temperaturen doorbrengen, kunnen na de werkuren eventueel gaan compenseren door koelere omstandigheden op te zoeken. Desondanks blijft het bewijs dat kou de spermakwaliteit bevordert zwak.”
Bou Kheir benadrukt dat een gezonde levensstijl de beste keuze is als je de spermakwaliteit wil verbeteren. „Van roken is bewezen dat het slecht is voor sperma. Ook alcohol en obesitas zijn ongunstige factoren, net als stress. Als je veel stress ervaart, maakt het lichaam meer cortisol aan en dat heeft een negatieve impact op testosteron. Sigaretten en alcohol bannen, gezond eten en bewegen zijn goede manieren om de kwaliteit op te krikken.”
Bij bepaalde sporten moet je wel oppassen, waarschuwt Kheir. „Tijdens lange fietstochten, bijvoorbeeld, kan het erg warm worden in de broek. Uren op een zadel zitten verhoogt bovendien de druk in de zone. Bij wielrenners houden ze daar rekening mee door de kleding extra ademend te maken en het zadel aan te passen.”
Verder raden de specialisten aan om geen al te strakke kleding en ondergoed te dragen, zoals ook wordt gepromoot op sociale media. „Mijd bij voorkeur ook lange autoritten en lang zitten met gekruiste benen. De combinatie van knelling en warmte kan rampzalig zijn voor de kwaliteit”, zegt De Groote.
Die ongezonde zaken zorgen er gelukkig niet voor dat de spermakwaliteit voorgoed verpest is. Een gezondere levensstijl kan na enkele weken al merkbaar zijn. „De productie van één zaadcel duurt 74 dagen. Een man die vandaag nog zijn levensstijl aanpast, zal ten vroegste binnen drie maanden een positief effect zien”, weet Bou Kheir.
De Groote zegt dat spermakwaliteit minder belangrijk wordt wanneer de kinderwens vervuld is. De ejaculatiefrequentie is wel iets waar mannen tot hun veertigste rekening mee moeten houden. Niet zozeer voor de kwaliteit van het sperma, wel voor de gezondheid van de prostaat. „Eén studie wijst uit dat een hoge ejaculatiefrequentie een preventieve maatregel is tegen prostaatkanker. Idealiter hebben mannen voor hun veertigste minstens 21 ejaculaties per maand. Daardoor verkleint hun kans op de ziekte”, besluit De Groote.
En houden we wel rekening met minimaal 21 ejaculaties per maand?
Ik doe aan kwantiteit nu 
