Maar ondanks de enorme problemen op het stroomnet wél weer een nieuwe subsidieregeling voor EV's in het leven roepen.
Ik zou denken, laten we eerst even de netcongestie aanpakken. En als we verlost zijn van de reclamespotjes op radio/tv betreffende de piekmomenten kunnen we weer eens praten over subsidieregelingen, eerder niet.
Ze zijn helemaal van de pot gerukt daar in Den Haag.
Nieuwe keuken of warmtepomp kan onmogelijk worden als je de verkeerde meterkast hebt: ’Als je niet snel bent, moet je misschien jaren wachten
Wie een nieuwe keuken met meer elektronica wil, een elektrische warmtepomp of een batterijauto overweegt, doet er goed aan eerst de oude stoppenkast te controleren. De stroomcapaciteit is soms ontoereikend voor groei. En netbeheerders beperken per 1 juli voor het eerst de capaciteit ook voor woningen. Loont een zwaardere aansluiting?
Netbeheerders gaan vanaf 1 juli op het overbelaste stroomnet voorrang verlenen. Een historische omslag: de netbeheerders stoppen met het automatisch reserveren van capaciteit voor huishoudens. Jarenlang was dat heel gewoon voor huishoudens die meer wilden, bijvoorbeeld als ze een keuken met gasfornuis vervingen en meteen allerlei elektrische apparaten toevoegden: een elektrische oven, magnetron, airfryer en droger.
In combinatie met een warmtepomp kan die stroombehoefte wel net te veel worden voor de aloude 1‑faseaansluiting in de meterkast met 1x35 ampère. Uitbreiden naar een 3‑faseaansluiting is dan nodig, bijvoorbeeld als er een laadpaal of warmtepomp bij komt, om overbelasting in de stoppenkast te voorkomen. Veel huishoudens sparen voor een verbouwing of energiezuiniger huis en zouden op z’n minst nu ook naar hun maximale capaciteit moeten kijken.
Makelaars roeren zich eveneens. Een woning met de ’beperkte’ 1‑faseaansluiting kan na 1 juli minder aantrekkelijk worden voor kopers die er direct een moderne keuken of laadpaal willen installeren. Door de verwachte overbelasting van de stoppenkasten en het stroomnet beperken netbeheerders de toegang, ook voor kleinverbruikers.
Wie na deze datum een zwaardere aansluiting aanvraagt voor een warmtepomp, inductiekookplaat of laadpaal, riskeert in grote delen van het land lange wachttijden. Die kunnen in extreme gevallen oplopen tot 2035, erkennen de netbeheerders. „Al sluiten we elke dag ook mensen aan”, aldus Enexis.
In zeven gebieden, zoals Eindhoven West, Helmond Zuid, Den Bosch Noord, Oss, Tilburg Noord en Uden, is het net feitelijk ’op slot’. Vanaf 1 juli komt er bij Enexis geen extra capaciteit meer vrij voor kleinverbruikers zoals woningen, mkb’ers en zelfs laadpalen.
Techneut Raymond* breidt thuis uit met een warmtepomp en keukenapparatuur. Hij heeft zijn aanvraag bij de netbeheerder net ingediend. Hij verbaast zich erover dat buren die ook verbouwplannen hebben, dat niet doen. Zijn advies wordt soms in de wind geslagen. „Het komt wel goed, denken ze. De mensen realiseren zich niet dat als ze niet snel zijn, ze misschien jaren moeten wachten”, schetst hij.
„Ik heb de aanvraag zelf ook gedaan”, zegt Anton Westra, verantwoordelijk voor energieverkopen bij Tibber, een aanbieder van dynamische energiecontracten die profiteren van uren met lage prijzen.
„Ik heb al mijn vrienden en bekenden meteen gewaarschuwd. Die schrikken soms. Ze snappen niet dat als ze bijvoorbeeld willen gaan verbouwen of aan een elektrische auto of koken op inductie denken, ze in de huidige markt in Nederland nu al die aanvraag voor de zwaardere aansluiting moeten indienen. Je komt anders na 1 juli waarschijnlijk in die hele lange nieuwe wachtlijst zodra een wijk voor honderd procent bezet is.”
Waarschijnlijk, want in vrijwel heel Nederland is de kaart van de elektriciteitsnetten met overbelasting of ’netcongestie’ rood gekleurd. Vooral in Flevoland, Utrecht en Gelderland is de grens bereikt.
Het afknijpen werd volgens netbeheerders onvermijdelijk: er staan 15.000 bedrijven op de wachtlijst. De beheerders gaan komende weken nog alle gereserveerde ’potjes’ voor kleinverbruikers opheffen, om met de restanten iets meer ruimte te bieden, ook aan grootverbruikers en vitale diensten zoals de brandweer.
De waakhond voor de markt maakte daarnaast onlangs een nieuwe ’prioriteringslijst’. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) verlangt van netbeheerders voortaan dat ze voorrang verlenen aan bijvoorbeeld ziekenhuizen, maar ook aan de dijkbewaking, de zogeheten vitale sectoren. En, anders dan voorheen, staan ’helpers’ die het stroomnet ontlasten ook bovenaan, zoals grootschalige batterijsystemen voor energieopslag.
„Ook de woningbouw houdt gewoon voorrang. Daar valt een uitbreiding voor een huis ook onder”, aldus de ACM‑zegsman. Maar laadpalen weer niet, net zo min als een nieuw winkelcentrum. „Dat netbeheerders stoppen met het vrijhouden van hun ruimte voor kleinverbruikers heeft niets te maken met de prioriteringslijst, maar met de nieuwe werkwijze van netbeheerders.”
Tot 1 juli geven zij alle eerder gereserveerde ruimte gewoon nog uit, aldus de woordvoerder van de branchekoepel Netbeheer Nederland. Daarna geldt dat prioriteringskader. Daarin behouden de ’vitale’ diensten zoals ziekenhuizen, de brandweer en grootschalige woningbouwprojecten hun voorkeurspositie, benadrukt de waakhond.
Voor de individuele woningbezitter betekent deze nieuwe praktijk dat een aanvraag voor een zwaardere meterkast bij de netbeheerder onderaan de stapel belandt. Nieuwe aansluitingen zijn simpelweg onmogelijk geworden totdat de kabels, trafohuisjes en stroommasten zijn verzwaard of uitgebreid.
Kijk daarom eerst eens naar je verbruik, stelt onafhankelijk energie expert Dennis van der Meij. „Een massale overstap naar 3-faseaansluitingen is vaak overdreven. De standaard 1x35 ampère-aansluiting kan continu 8kilowatt oftewel dagelijks 192 kilowattuur leveren. Dat is meer dan voldoende voor de meeste huizen.”
„Ook hebben de meeste huizen in Nederland helemaal geen eigen oprit en zal de auto niet op de woning worden aangesloten. Het probleem is dus een stuk kleiner dan wordt geschetst en de verzwaring is dus zeker niet altijd nodig”, suggereert hij.
„Het probleem zit vaak niet in het totaalverbruik, maar in de pieken, zoals tijdens de avonduren. Slim sturen en de daardoor pieken vermijden is waar de netbeheerders blij van worden.”
In 99 procent van de gevallen is de oplossing volgens hem dan gewoon om de auto pas vanaf negen uur ’s avonds te laten laden.
Voor wie toch zekerheid van de zwaardere 3‑faseaansluiting wil, betaalt 300 euro aan kosten om naar 3x25 ampère te gaan. Wanneer de meterkast nog die klassieke smeltzekeringen heeft, verlangen netbeheerders een totale vernieuwing. Dat kost zo’n 1000 euro.
